Drobna frakcja w pellecie

Czym jest drobna frakcja

Drobna frakcja (Część paliwa, która przechodzi przez sito o okrągłych otworach 3,15 mm — pył, okruchy i fragmenty granulek (ang. fines).)Część paliwa, która przechodzi przez sito o okrągłych otworach 3,15 mm — pył, okruchy i fragmenty granulek (ang. fines). to wszystko, co przechodzi przez sito o okrągłych otworach 3,15 mm: pył drzewny, okruchy i odłamki granulek. Wymiary odnoszą się do sit z okrągłymi otworami według ISO 3310-2^[1]. Wynik podaje się w procentach masy w stanie roboczym.

ENplus wyróżnia dodatkowo gruboziarnistą frakcję pelletu (Fragmenty granulek o wielkości 3,15–5,6 mm — już nie pył, ale jeszcze nie pełnowartościowe granulki (ang. coarse pellet fines, CPF).)Fragmenty granulek o wielkości 3,15–5,6 mm — już nie pył, ale jeszcze nie pełnowartościowe granulki (ang. coarse pellet fines, CPF). (ang. coarse pellet fines) — kawałki o wielkości od 3,15 do 5,6 mm. Dla niej nie ma limitu, ale wartość musi zostać podana^[1]. To przydatna informacja: duży udział takich okruchów świadczy o tym, że granulki się łamią, nawet jeśli pyłu jest jeszcze niewiele.

Wymagania i miejsce pomiaru

W drobnej frakcji ważna jest nie tylko wartość, ale i to, gdzie ją zmierzono. Pył powstaje przy każdym przeładunku, dlatego ENplus wiąże limity z konkretnym momentem w łańcuchu dostaw^[1].

Osobny, ostrzejszy limit 0,5 % dla worków to wymaganie ENplus — ani polskie rozporządzenie, ani projekt normy ISO go nie przewidują^[36],[12]Dane wymagają weryfikacji: Wartości ISO 17225-2 odczytano z projektu FDIS; należy je potwierdzić w opublikowanej normie.. Dla klasy B ENplus nie określa limitu dla worków^[1].

Przeliczenie na masę jest proste: 1 % w tonie to 10 kg pyłu, a 0,5 % w przykładowym worku 15 kg to 75 g.

Metoda: ISO 5370 zamiast ISO 18846

Drobną frakcję oznacza się przez przesianie próbki i zważenie tego, co przeszło przez sito. Obowiązująca norma to ISO 5370:2023 — zastąpiła ona wycofaną normę ISO 18846:2016^[19]. Zmiana znalazła odzwierciedlenie w 2. wydaniu dokumentu ENplus ST 1001, w którym metodę badania drobnej frakcji zmieniono z ISO 18846 na ISO 5370, a dawną „grubą frakcję” przemianowano na coarse pellet fines. Same wartości graniczne się nie zmieniły^[1].

Skutki w podajniku i palniku

• Dozowanie. Podajnik przesuwa określoną objętość paliwa. Pył wypełnia przestrzenie między granulkami i zmienia masę paliwa w porcji, a więc ilość energii podawanej do palnika. Nastawy dobrane do czystego pelletu przestają pasować.
• Zasobnik i ślimak. Pył osiada na dnie zasobnika i w kanale ślimaka. Może tworzyć zbite warstwy, zawieszać się i utrudniać przesypywanie granulek, a w skrajnych przypadkach blokować podajnik.
• Palnik. Drobne cząstki spalają się inaczej niż granulki: szybciej, częściowo w locie. Część jest porywana przez powietrze, zanim się spali, a część zasypuje palenisko i utrudnia dopływ powietrza. Efektem bywa niestabilny płomień, więcej niespalonych cząstek w popiele i więcej pyłu w spalinach.

Dlaczego pyłu przybywa po drodze

Pellet, który opuszcza zakład z niewielką ilością pyłu, nie musi dotrzeć do kotłowni w tym samym stanie. Każda operacja — przesypywanie do cysterny, drgania w transporcie, przeładunek palet, wdmuchiwanie do silosu, a na końcu ślimak — ściera granulki. Ile pyłu powstanie, zależy od trwałości mechanicznej, którą bada się według ISO 17831-1^[18], oraz od sposobu obchodzenia się z paliwem.

Dlatego pomiar drobnej frakcji u odbiorcy końcowego zwykle daje wyższy wynik niż pomiar przy bramie zakładu. Obecna tabela ENplus nie ma osobnej kolumny dla dostawy do odbiorcy — limit dla luzu dotyczy bramy zakładu lub załadunku do odbiorców końcowych^[1]. W badaniu 30 próbek z polskiego rynku 10 nie spełniło wymagań trwałości i/lub drobnej frakcji^[47].

Jak ocenić i ograniczyć pył