Parametry jakościowe
Parametry pelletu: co się mierzy i gdzie leżą granice
Dziewięć grup parametrów, które decydują o tym, jak pellet pali się w kotle, ile zostawia popiołu i ile energii faktycznie kupujemy. Wartości graniczne przepisujemy wprost z dokumentów źródłowych.
01Przewodnik po parametrach
Dziewięć parametrów, dziewięć pytań kupującego
Każda strona wyjaśnia, co parametr oznacza w praktyce, jak się go bada, jakie są wymagania i jak to sprawdzić.
- 01A1 ≤ 0,70 %
Popiół w pellecie
Zawartość popiołu mówi, ile niepalnej pozostałości zostanie z każdej tony paliwa. To jeden z najprostszych do zrozumienia parametrów — i jeden z najczęściej przekraczanych.
Czytaj - 02A1–B ≤ 10,0 %
Wilgotność pelletu
Woda w paliwie nie daje energii — zabiera ją, bo musi odparować. Dlatego wilgotność jest pierwszym parametrem, który wpływa na to, ile ciepła faktycznie kupujemy.
Czytaj - 03A1–B ≥ 4,6 kWh/kg
Wartość opałowa pelletu (kaloryczność)
Wartość opałowa mówi, ile ciepła można uzyskać z kilograma paliwa. To liczba, za którą w praktyce płacimy — pod warunkiem, że wiemy, w jakim stanie paliwa ją podano.
Czytaj - 04A1 ≥ 98,0 %
Trwałość mechaniczna pelletu
Pellet przechodzi długą drogę: z prasy do worka lub cysterny, przez magazyny i transport, aż do podajnika kotła. Trwałość mechaniczna mówi, ile z tej drogi granulki zniosą bez rozpadania się w pył.
Czytaj - 05Worki A1 ≤ 0,5 %
Drobna frakcja w pellecie
Trochę pyłu na dnie worka nikogo nie dziwi. Ale pył to nie tylko estetyka — zmienia dozowanie paliwa, zaburza spalanie i świadczy o tym, jak pellet zniósł drogę do odbiorcy.
Czytaj - 06A1 N ≤ 0,3 · S ≤ 0,04 · Cl ≤ 0,02 %
Chlor, siarka i azot w pellecie
To pierwiastki, których w czystym drewnie jest bardzo mało. Właśnie dlatego ich podwyższona zawartość jest dobrym sygnałem ostrzegawczym: najczęściej oznacza, że w surowcu znalazło się coś, czego tam być nie powinno.
Czytaj - 07A1 DT ≥ 1200 °C
Temperatura topnienia popiołu i spieki
Spieki w palniku to jeden z najbardziej uciążliwych problemów z pelletem. Ich przyczyną jest nie tyle ilość popiołu, co jego skład — a ten opisuje temperatura topnienia popiołu.
Czytaj - 08A1–B 600–750 kg/m³
Gęstość nasypowa pelletu
Gęstość nasypowa mówi, ile kilogramów pelletu zmieści się w metrze sześciennym zasobnika. Od niej zależy, jak duży magazyn jest potrzebny i ile energii podajnik dostarcza w każdej porcji.
Czytaj - 09Ø 6 ± 1 lub 8 ± 1 mm
Wymiary granulki: średnica i długość pelletu
Średnica i długość granulek wydają się szczegółem, ale to od nich zależy, czy pellet będzie się równo przesypywał w zasobniku, jak dozuje go podajnik i jak szybko zapala się w palniku.
Czytaj
- Ile popiołu zostaje?Popiół (stan suchy)Wynik w raporcie; A1 ≤ 0,70 %. Popiół [kg/t] = wynik [%] × 10.Szczegóły parametru
- Czy robi spieki?Temperatura deformacji popiołu (DT), surowiecDT ≥ 1200 °C dla A1; pytanie o czystość surowca (piasek, ziemia).Szczegóły parametru
- Czy pyli?Drobna frakcja < 3,15 mm, trwałośćWorki A1 ≤ 0,5 % przy pakowaniu; ocena dna worka po transporcie.Szczegóły parametru
- Czy kruszy się w transporcie?Trwałość mechanicznaA1 ≥ 98,0 %; im bliżej 100 %, tym mniej pyłu u odbiorcy.Szczegóły parametru
- Czy podajnik pracuje równo?Długość, udział < 10 mm, gęstość nasypowa, pył3,15–40 mm (maks. 45 mm); kategoria L/M/S; 600–750 kg/m³.Szczegóły parametru
- Ile ciepła daje tona?Wartość opałowa w stanie roboczymA1 ≥ 16,5 MJ/kg (≥ 4,6 kWh/kg); nie mylić ze stanem suchym.Szczegóły parametru
- Czy szkodzi kotłowi i kominowi?Chlor, siarka, azotA1: Cl ≤ 0,02 %, S ≤ 0,04 %, N ≤ 0,3 % (stan suchy).Szczegóły parametru
- Czy jest suchy?Wilgotność w stanie roboczym≤ 10 %; worki bez rozdarć, składowanie pod dachem.Szczegóły parametru
Wartości graniczne wg ENplus ST 1001:2022 (wyd. 2), tabela 4. Wynik konkretnej partii sprawdzisz tylko w raporcie z badania.
02Wymagania ENplus
Pełna tabela wymagań ENplus A1, A2 i B
Wymagania schematu ENplus opierają się na normie ISO 17225-2, ale w kilku miejscach są od niej ostrzejsze. Kliknij nazwę parametru, aby przejść do jego opisu.
| Parametr | Jednostka | A1 | A2 | B | Metoda | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnicastan roboczy | mm | 6 ± 1 lub 8 ± 1 | 6 ± 1 lub 8 ± 1 | 6 ± 1 lub 8 ± 1 | ISO 17829 | |
| Długośćstan roboczy | mm | 3,15 ≤ L ≤ 40 | 3,15 ≤ L ≤ 40 | 3,15 ≤ L ≤ 40 | ISO 17829 | Maks. 1 % masy może być dłuższy niż 40 mm; żadna granulka nie może przekraczać 45 mm. |
| Udział granulek < 10 mmstan roboczy | % w/w | podać wartość i kategorię | podać wartość i kategorię | podać wartość i kategorię | Wytyczne ENplus | Kategorie: L < 20 %, M 20–30 %, S > 30 %. |
| Wilgotnośćstan roboczy | % w/w | ≤ 10,0 | ≤ 10,0 | ≤ 10,0 | ISO 18134 | |
| Popiółstan suchy | % w/w | ≤ 0,70 | ≤ 1,20 | ≤ 2,00 | ISO 18122 | |
| Trwałość mechanicznastan roboczy | % w/w | ≥ 98,0 | ≥ 97,5 | ≥ 97,5 | ISO 17831-1 | Oznaczana w punkcie załadunku środka transportu w zakładzie produkcyjnym. |
| Gęstość nasypowastan roboczy | kg/m³ | 600–750 | 600–750 | 600–750 | ISO 17828 | |
| Drobna frakcja < 3,15 mm (luz)stan roboczy | % w/w | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ≤ 1,0 | ISO 5370 | Przy bramie zakładu lub przy załadunku big-bagów i cystern dla odbiorców końcowych. |
| Drobna frakcja < 3,15 mm (worki)stan roboczy | % w/w | ≤ 0,5 | ≤ 0,5 | — | ISO 5370 | Przy bramie zakładu, podczas napełniania worków. |
| Wartość opałowastan roboczy | kWh/kg | ≥ 4,6 | ≥ 4,6 | ≥ 4,6 | ISO 18125 | Odpowiada ≥ 16,5 MJ/kg w stanie roboczym. |
| Dodatki (np. skrobia)stan roboczy | % w/w | ≤ 2,0 | ≤ 2,0 | ≤ 2,0 | — | W produkcji maks. 1,8 %, dodatki poprodukcyjne (np. oleje powlekające) maks. 0,2 %. |
| Azot (N)stan suchy | % w/w | ≤ 0,3 | ≤ 0,5 | ≤ 1,0 | ISO 16948 | |
| Siarka (S)stan suchy | % w/w | ≤ 0,04 | ≤ 0,04 | ≤ 0,04 | ISO 16994 | |
| Chlor (Cl)stan suchy | % w/w | ≤ 0,02 | ≤ 0,02 | ≤ 0,03 | ISO 16994 | |
| Temperatura deformacji popiołu (DT) | °C | ≥ 1200 | ≥ 1100 | ≥ 1100 | ISO 21404 | Popiół przygotowany w 815 °C; w raporcie należy podać wszystkie temperatury charakterystyczne. |
Źródło: ENplus ST 1001:2022, 2. wydanie (zatwierdzone 18.06.2025, obowiązuje od 01.01.2026), Aneks A, tabela 4[1]. Limity są identyczne jak w wydaniu 1; zmieniono metodę oznaczania drobnej frakcji z ISO 18846 na ISO 5370. Wynik jest zgodny, jeśli wartość podana przez laboratorium mieści się w limicie. Poza tabelą ENplus wymaga, aby pellet luzem wydawany z zakładu nie był cieplejszy niż 40 °C.
| Pierwiastek | Symbol | A1 · A2 · B |
|---|---|---|
| Arsen | As | ≤ 1 |
| Kadm | Cd | ≤ 0,5 |
| Chrom | Cr | ≤ 10 |
| Miedź | Cu | ≤ 10 |
| Ołów | Pb | ≤ 10 |
| Rtęć | Hg | ≤ 0,1 |
| Nikiel | Ni | ≤ 10 |
| Cynk | Zn | ≤ 100 |
Limity jednakowe dla klas A1, A2 i B; metoda ISO 16968[1],[25]. Polskie rozporządzenie nie określa limitów metali ciężkich[36].
ENplus A1 · A2 · B — gdzie klasy się różnią
- A1
- A2
- B
Popiół (s.s.)
wartość maksymalna
Trwałość mechaniczna
wartość minimalna
Azot (s.s.)
wartość maksymalna
Chlor (s.s.)
wartość maksymalna
Temp. deformacji popiołu
wartość minimalna
03Prawo w Polsce
ENplus a rozporządzenie Dz.U. 2025 poz. 618
Od 24 maja 2025 r. pellet wprowadzany do obrotu dla gospodarstw domowych i instalacji poniżej 1 MW musi spełniać wymagania rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska.
Rozporządzenie ma dwie tabele dla pelletu. Tabela 3 („A1”) dotyczy pelletu do urządzeń grzewczych klasy 3, 4 lub 5 albo spełniających wymagania ekoprojektu; tabela 2 („A2”) — pelletu ogólnie[36]. Ministerstwo podaje, że wartości są zbieżne z wymaganiami normy EN ISO 17225[37].
| Parametr | ENplus A1 | Dz.U. pellet A1 (tab. 3) | Dz.U. pellet A2 (tab. 2) |
|---|---|---|---|
| Średnica | 6 ± 1 lub 8 ± 1 mm | 6 ± 1 / 8 ± 1 mm | 6 ± 1 / 8 ± 1 mm |
| Długość | 3,15–40 mm (maks. 45 mm) | 3,15–40 mm | 3,15–40 mm |
| Wilgotność (stan roboczy) | ≤ 10,0 % | ≤ 10,00 % | ≤ 10,00 % |
| Popiół (stan suchy) | ≤ 0,70 % | ≤ 0,70 % | ≤ 1,20 % |
| Trwałość mechaniczna | ≥ 98,0 % | ≥ 98,00 % | ≥ 97,50 % |
| Drobna frakcja | ≤ 1,0 % (luz), ≤ 0,5 % (worki) | ≤ 1,00 % | ≤ 1,00 % |
| Wartość opałowa (stan roboczy) | ≥ 16,5 MJ/kg | ≥ 16,50 MJ/kg | ≥ 16,50 MJ/kg |
| Gęstość nasypowa | 600–750 kg/m³ | 600–750 kg/m³ | 600–750 kg/m³ |
| Dodatki | ≤ 2,0 % | ≤ 2,00 % | ≤ 2,00 % |
| Azot (stan suchy) | ≤ 0,3 % | ≤ 0,30 % | ≤ 0,50 % |
| Siarka (stan suchy) | ≤ 0,04 % | ≤ 0,04 % | ≤ 0,04 % |
| Chlor (stan suchy) | ≤ 0,02 % | ≤ 0,02 % | ≤ 0,02 % |
| Metale ciężkie | 8 limitów (As, Cd, Cr, Cu, Pb, Hg, Ni, Zn) | brak | brak |
| Temperatura deformacji popiołu | ≥ 1200 °C | brak | brak |
Źródła: ENplus ST 1001:2022 (wyd. 2), tabela 4[1]; Dz.U. 2025 poz. 618, tabele 2 i 3 załącznika[36]. „Brak” oznacza, że rozporządzenie nie określa takiego wymagania.
04Norma międzynarodowa
ENplus a ISO 17225-2
ISO 17225-2:2021 to obowiązująca norma klas pelletu drzewnego. ENplus opiera się na niej, ale w kilku punktach stawia ostrzejsze wymagania.
Wydanie z 2021 r. zastąpiło wersję z 2014 r. Wprowadziło m.in. obowiązkowe progi temperatury deformacji popiołu, górną granicę gęstości nasypowej oraz informacyjne parametry: gęstość granulki i gruboziarnistą frakcję pelletu. Obok klas A1, A2 i B norma opisuje klasy przemysłowe I1–I3[11].
| Wymaganie | ENplus | ISO 17225-2 (FDIS) |
|---|---|---|
| Trwałość A1, pellet 8 mm | ≥ 98,0 % (6 i 8 mm) | ≥ 97,5 % dla D08 (≥ 98,0 % dla D06) |
| Trwałość, klasa B | ≥ 97,5 % | ≥ 96,5 % |
| Siarka, klasa B | ≤ 0,04 % | ≤ 0,05 % |
| Maksymalna długość | 45 mm we wszystkich klasach | 45 mm (A1), 50 mm (A2, B) |
| Drobna frakcja w workach | ≤ 0,5 % (A1, A2) | brak osobnego limitu (≤ 1,0 %) |
| Surowiec klasy B | bez drewna obrobionego chemicznie i rozbiórkowego | dopuszcza chemicznie obrobione produkty uboczne |
Strona ENplus: ST 1001:2022 (wyd. 2)[1]. Strona ISO: wartości z projektu FDIS 17225-2[12] oraz zakres klas wg ISO 17225-2:2021[11].
Źródła i przypisy
Pełna lista źródeł i zasady redakcyjne- [1]
European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIzatw. 18.06.2025, obowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026
Aneks A, tabela 4 (wartości graniczne) i tabela 5 (surowiec). Limity identyczne jak w wydaniu 1; zmieniono metodę oznaczania drobnej frakcji na ISO 5370.
- [11]
ISO / TC 238wydanie 2, 2021-05Norma dokument płatnydostęp: 11.09.2026
Wydanie i zakres zmian potwierdzone w oficjalnym podglądzie normy. Szczegółowe wartości ISO porównano z projektem FDIS — patrz osobne źródło.
- [12]
ISO / AIEL2020Norma wymaga weryfikacjidostęp: 11.09.2026
Wartości z projektu FDIS; przed publikacją dokładnych liczb ISO należy potwierdzić je w zakupionym egzemplarzu normy.
- [25]
ISO / TC 238Norma dokument płatnydostęp: 11.09.2026
- [36]
Minister Klimatu i Środowiskaw mocy od 24.05.2025Akt prawnydostęp: 11.09.2026
Dotyczy pelletu i brykietu dla gospodarstw domowych i instalacji poniżej 1 MW.
- [37]
Nowe wymagania jakościowe dla brykietu i peletu (otwiera się w nowej karcie)
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (gov.pl)Akt prawnydostęp: 11.09.2026
Treści są opracowaniem redakcyjnym na podstawie wskazanych dokumentów. Wartości graniczne zawsze należy potwierdzać w aktualnym wydaniu normy lub dokumentu schematu certyfikacji.
Czytaj dalej
Dalej
Limity klasy to minimum. Liczy się wynik konkretnej partii.
Zobacz, jak czytać raport z badania i jak porównywać pellet na podstawie zmierzonych wartości, a nie deklaracji.