Przejdź do treści

Gatunki drewna

Pellet brzozowy

Brzoza to gatunek liściasty najlepiej opisany w źródłach, na których opiera się ten serwis — z pomiarami wartości opałowej, azotu i popiołu kory. Dzięki temu można uczciwie pokazać, czym drewno liściaste różni się od iglastego — i jak niewielkie są to różnice.

Aktualizacja:
Na tej stronie

Brzoza jako surowiec

Brzoza to pospolite drzewo liściaste, szczególnie ważne w lasach krajów bałtyckich. Jej drewno jest jasne i stosunkowo jednorodne. Do produkcji pelletu mogą trafiać zarówno produkty uboczne przetwórstwa brzozy, jak i drewno pnia. Obie grupy surowca — chemicznie nieobrobione pozostałości przemysłu drzewnego i drewno pnia — są dopuszczone w klasie ENplus A1[1].

Brzoza może być jedynym surowcem albo jednym ze składników mieszanki. Gatunek nie jest obowiązkowym oznaczeniem na worku ENplus[2], więc skład surowca trzeba ustalić z producentem lub sprzedawcą.

Brzoza, sosna i świerk w liczbach

Fińskie opracowanie VTT zawiera pomiary dla brzozy omszonej, sosny i świerka, co pozwala porównać gatunek liściasty z iglastymi na tych samych zasadach.

Brzoza na tle sosny i świerka — pomiary VTT
WłaściwośćBrzozaSosnaŚwierk
Wartość opałowa, stan suchy, MJ/kgok. 18,6–18,719,3119,05
Wartość opałowa przy wilgotności 8 %, MJ/kgok. 16,9–17,0ok. 17,57ok. 17,33
Azot, % s.s.0,08–0,1ok. 0,05ok. 0,05
Popiół kory, % s.s.1,601,702,34–2,80

Źródło pomiarów: VTT Technology 272[44]; dotyczą drewna pnia i kory, a nie konkretnego pelletu. Wiersz „przy wilgotności 8 %” to obliczenie redakcyjne wzorem podanym w tym samym opracowaniu.

Wartości w stanie roboczym — nawet dla brzozy — mieszczą się powyżej minimum ENplus wynoszącego 16,5 MJ/kg[1], choć z mniejszym zapasem. VTT tłumaczy przewagę gatunków iglastych większą zawartością ligniny i żywic[44]. Ciekawostką jest kora: w tych pomiarach kora brzozy miała najmniej popiołu z trzech gatunków. Nie zmienia to ogólnego wniosku VTT, że drzewa liściaste zawierają więcej popiołu niż iglaste[44], ani faktu, że kora zawsze ma go wielokrotnie więcej niż drewno.

Co z tego wynika w praktyce

Wartość opałowa: różnica jest, ale mała

Między brzozą a sosną różnica w stanie suchym to ok. 0,6–0,7 MJ/kg, czyli 3–4 %. Dla porównania: jeśli ten sam pellet ma wilgotność 6 % zamiast 9 %, jego wartość opałowa w stanie roboczym rośnie o ok. 0,6 MJ/kg — to obliczenie redakcyjne wzorem VTT[44]. Wilgotność konkretnej partii może więc znaczyć tyle samo co gatunek. Sprawdź to w artykule o wilgotności i kalkulatorze w dziale narzędzia.

Azot: wyższy, ale z zapasem

Brzoza ma mniej więcej dwa razy więcej azotu niż sosna i świerk (0,08–0,1 % wobec ok. 0,05 %)[44]. Azot przekłada się na emisję tlenków azotu, dlatego ENplus ogranicza go do 0,3 % w klasie A1[1] — czyste drewno brzozy mieści się w tym limicie z dużym zapasem. Więcej na stronie chlor, siarka, azot.

Skąd pochodzi drewno brzozowe

Brzoza jest jednym z głównych gatunków w krajach bałtyckich. Na Łotwie dominuje na 30 % powierzchni lasów[54], w Estonii na 29,9 % powierzchni drzewostanów — nieco więcej niż sosna[55], a na Litwie odpowiada za ok. 16 % zasobów drewna[56]. Brzoza rośnie też w lasach Polski i innych krajów regionu. Więcej o rynku bałtyckim na stronie kraje bałtyckie.

FAO przypomina, że typowe wartości dla drewna liściastego jako grupy to ok. 0,3 % popiołu i 19,0 MJ/kg w suchej masie bez popiołu[45] — pomiary brzozy z VTT dobrze wpisują się w ten obraz.

Jak sprawdzić pellet brzozowy

Najczęstsze pytania

Czy pellet brzozowy ma niższą kaloryczność niż sosnowy?

W przeliczeniu na suchą masę nieznacznie: VTT podaje ok. 18,6–18,7 MJ/kg dla brzozy wobec 19,31 MJ/kg dla sosny, czyli różnicę rzędu 3–4 %. Różnica 2–3 punktów procentowych wilgotności zmienia wartość opałową pelletu w podobnym stopniu.

Czy pellet brzozowy może mieć klasę A1?

Tak. Zawartość azotu w drewnie brzozy (0,08–0,1 %) jest wprawdzie wyższa niż w sośnie i świerku, ale wyraźnie poniżej limitu A1 (0,3 %). Jak w każdym pellecie, decydują czystość surowca, udział kory i proces produkcji.

  1. [1]

    ENplus® ST 1001:2022 — ENplus® wood pellets – Requirements for companies (wydanie 2) (otwiera się w nowej karcie)

    European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIzatw. 18.06.2025, obowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026

    Aneks A, tabela 4 (wartości graniczne) i tabela 5 (surowiec). Limity identyczne jak w wydaniu 1; zmieniono metodę oznaczania drobnej frakcji na ISO 5370.

  2. [2]

    ENplus® ST 1003:2022 — Usage of the ENplus® trademarks – Requirements (wydanie 2) (otwiera się w nowej karcie)

    European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIobowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026

    Pkt 7.2.3, tabela 3 — obowiązkowe oznaczenia na worku.

  3. [44]

    Alakangas E. i in., Properties of indigenous fuels in Finland (VTT Technology 272) (otwiera się w nowej karcie)

    VTT Technical Research Centre of Finland2016Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

  4. [45]

    Krajnc N., Wood Fuels Handbook (otwiera się w nowej karcie)

    FAO2015Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

    Tabela 10 — typowe wartości wg CEN/TS 14961:2010.

  5. [54]

    Latvian Forest Sector in Facts & Figures 2023 (otwiera się w nowej karcie)

    Ministerstwo Rolnictwa ŁotwyDane publicznedostęp: 11.09.2026

  6. [55]
  7. [56]

Treści są opracowaniem redakcyjnym na podstawie wskazanych dokumentów. Wartości graniczne zawsze należy potwierdzać w aktualnym wydaniu normy lub dokumentu schematu certyfikacji.

Czytaj dalej