Przejdź do treści

Rodzaje pelletu

Pellet liściasty

Wokół pelletu liściastego narosło sporo przekonań — że jest „premium”, że pali się dłużej albo że daje za dużo popiołu. Dane pokazują obraz mniej jednoznaczny: różnice względem drewna iglastego istnieją, ale są mniejsze niż wpływ surowca i procesu.

Aktualizacja:
Na tej stronie

Czym jest pellet liściasty

Pellet liściasty powstaje z drewna drzew liściastych — w Europie Środkowej m.in. buku, dębu, brzozy, grabu czy topoli. Podobnie jak w przypadku pelletu iglastego, normy nie traktują go jako osobnej kategorii. ENplus określa dopuszczalny surowiec według pochodzenia (drewno pnia, pozostałości przemysłu drzewnego itd.), a nie gatunku[1], a gatunek nie jest obowiązkowym oznaczeniem na worku[2].

W praktyce na rynku spotyka się zarówno pellet z jednego gatunku (np. bukowy), jak i z mieszaniny gatunków liściastych albo liściastych z iglastymi — ten ostatni opisujemy w artykule o pellecie mieszanym.

Drewno liściaste w liczbach

Drewno liściaste i iglaste — porównanie wartości z literatury
WłaściwośćLiściasteIglasteŹródło
Popiół, drewno (typowo), % s.s.0,3 (0,2–0,5)0,3 (0,2–0,5)FAO
Popiół, kora (typowo), % s.s.5 (2–10)4 (2–6)FAO
Wartość opałowa, MJ/kg daf19,0 (18,5–19,2)19,2 (18,8–19,8)FAO
Wartość opałowa drewna pnia, MJ/kg s.s.brzoza ok. 18,6–18,7sosna 19,31; świerk 19,05VTT
Azot, % s.s.brzoza 0,08–0,1; osika 0,06; olsza szara 0,19sosna, świerk ok. 0,05VTT
Siarka, drewno pnia, % s.s.0,00900,0116VTT

FAO: wartości typowe wg CEN/TS 14961:2010[45]. VTT: fińskie pomiary drewna pnia[44]. „daf” — sucha masa bez popiołu, „s.s.” — stan suchy. To dane o drewnie, a nie o konkretnym pellecie.

Warto zauważyć dwie rzeczy. Po pierwsze, typowe wartości FAO dla samego drewna obu grup są w kwestii popiołu identyczne[45], choć fińskie pomiary VTT prowadzą do wniosku, że drzewa liściaste zawierają więcej popiołu niż iglaste[44]. Po drugie, różnica w wartości opałowej wynosi kilka procent — mniej, niż często się sądzi.

Zalety i ograniczenia

Mocne strony

  • Nieco mniej siarki w drewnie pnia niż u iglastych według danych VTT (0,0090 % wobec 0,0116 %)[44] — obie wartości są jednak daleko poniżej limitu ENplus 0,04 %[1].
  • Dostępność surowca w krajach z przewagą lasów liściastych — np. na Słowacji i Węgrzech, co ma znaczenie dla stabilności dostaw.
  • Możliwość spełnienia klasy A1 — przy czystym, okorowanym surowcu i dobrze prowadzonym procesie.

Na co uważać

  • Kora. Kora drzew liściastych ma typowo ok. 5 % popiołu, a w skrajnych przypadkach nawet 10 %[45]. Nawet mała domieszka może przesunąć pellet poza limit A1 (0,70 %)[1].
  • Azot. Niektóre gatunki liściaste mają go wyraźnie więcej niż iglaste — VTT podaje dla olszy szarej 0,19 %[44]. To wciąż poniżej limitu A1 (0,3 %), ale zapas jest mniejszy. Więcej o znaczeniu azotu — na stronie chlor, siarka, azot.
  • Nieco niższa wartość opałowa na kilogram suchej masy — różnica rzędu kilku procent[44].

Popularne przekonania

Skąd pochodzi surowiec liściasty

Udział drzew liściastych w lasach wyraźnie różni się między krajami regionu. Na Słowacji liściaste zajmują 65,2 % lasów, a sam buk 35,8 %[50]. Na Węgrzech dęby porastają ok. 32,7 %, a robinia akacjowa ok. 24,6 % powierzchni zalesionej (obliczenia redakcji z danych w hektarach)[53]. W Czechach liściaste stanowią 45,1 % lasów, w tym buk 11,1 %[51], a w Niemczech buk zajmuje 17 %, a dąb 12 % powierzchni lasów[57]. W polskich Lasach Państwowych udział drzewostanów liściastych wzrósł z 13,0 % w 1945 r. do 25,0 % w 2024 r.[49].

Szczegóły dla poszczególnych krajów znajdziesz w dziale pochodzenie, m.in. na stronach Słowacja i Węgry.

Najczęstsze pytania

Czy pellet liściasty daje więcej popiołu?

Często nieco więcej, ale nie zawsze. Dane VTT wskazują, że drzewa liściaste zawierają więcej popiołu niż iglaste, natomiast typowe wartości FAO dla samego drewna obu grup są takie same (ok. 0,3 %). Dużo większy wpływ ma kora — w drzewach liściastych jej popiół może sięgać nawet 10 %. Rozstrzyga wynik badania.

Czy pellet liściasty może mieć klasę ENplus A1?

Tak. ENplus nie ogranicza gatunków drewna. Klasa A1 wymaga surowca z drewna pnia lub nieobrobionych pozostałości przemysłu drzewnego i spełnienia wszystkich wartości granicznych, m.in. popiołu do 0,70 % i temperatury deformacji popiołu co najmniej 1200 °C.

  1. [1]

    ENplus® ST 1001:2022 — ENplus® wood pellets – Requirements for companies (wydanie 2) (otwiera się w nowej karcie)

    European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIzatw. 18.06.2025, obowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026

    Aneks A, tabela 4 (wartości graniczne) i tabela 5 (surowiec). Limity identyczne jak w wydaniu 1; zmieniono metodę oznaczania drobnej frakcji na ISO 5370.

  2. [2]

    ENplus® ST 1003:2022 — Usage of the ENplus® trademarks – Requirements (wydanie 2) (otwiera się w nowej karcie)

    European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIobowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026

    Pkt 7.2.3, tabela 3 — obowiązkowe oznaczenia na worku.

  3. [44]

    Alakangas E. i in., Properties of indigenous fuels in Finland (VTT Technology 272) (otwiera się w nowej karcie)

    VTT Technical Research Centre of Finland2016Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

  4. [45]

    Krajnc N., Wood Fuels Handbook (otwiera się w nowej karcie)

    FAO2015Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

    Tabela 10 — typowe wartości wg CEN/TS 14961:2010.

  5. [49]

    Raport o stanie lasów w Polsce 2024 (otwiera się w nowej karcie)

    PGL Lasy PaństwoweDane publicznedostęp: 11.09.2026

  6. [50]

    Správa o lesnom hospodárstve v SR za rok 2024 (Zelená správa) (otwiera się w nowej karcie)

    MPRV SR / Národné lesnícke centrumprzyjęta 01.10.2025Dane publicznedostęp: 11.09.2026

  7. [51]

    Zpráva o stavu lesa a lesního hospodářství ČR v roce 2024 (otwiera się w nowej karcie)

    Ministerstvo zemědělství ČRDane publicznedostęp: 11.09.2026

  8. [53]

    Magyarország erdeinek összefoglaló adatai 2024 (otwiera się w nowej karcie)

    Agrárminisztérium (Węgry)Dane publicznedostęp: 11.09.2026

    Udziały procentowe gatunków obliczone przez redakcję z powierzchni podanych w hektarach.

  9. [57]

Treści są opracowaniem redakcyjnym na podstawie wskazanych dokumentów. Wartości graniczne zawsze należy potwierdzać w aktualnym wydaniu normy lub dokumentu schematu certyfikacji.

Czytaj dalej