Pellet sosnowy

Sosna jako surowiec

Sosna zwyczajna to w Polsce gatunek numer jeden — i to z dużą przewagą: zajmuje 59,1 % powierzchni lasów^[48],[49]. Nic dziwnego, że drewno sosnowe trafia w dużych ilościach do krajowych tartaków, a trociny i wióry sosnowe są naturalnym surowcem pelletu. Z punktu widzenia norm pellet sosnowy nie jest osobną kategorią: klasyfikuje się go według pochodzenia surowca (np. drewno pnia albo chemicznie nieobrobione pozostałości przemysłu drzewnego), a obie te grupy są dopuszczone w klasie ENplus A1^[1].

Gatunek nie jest obowiązkowym oznaczeniem na worku ENplus^[2], więc „sosnowy” to deklaracja producenta. W praktyce spotyka się też pellet iglasty z mieszaniny sosny i świerka.

Co mówią dane

Pod względem energii sosna wypada najlepiej spośród gatunków opisanych przez VTT — 19,31 MJ/kg w stanie suchym wobec 19,05 MJ/kg dla świerka i ok. 18,6–18,7 MJ/kg dla brzozy. VTT wiąże wyższą wartość opałową drzew iglastych z zawartością ligniny i żywic^[44]. Dla porównania FAO podaje dla drewna iglastego typową wartość 19,2 MJ/kg w przeliczeniu na suchą masę bez popiołu^[45].

Pod względem czystości chemicznej okorowane trociny sosnowe są wręcz wzorcowe: bardzo mało popiołu, śladowy chlor, mało azotu^[44]. To dobra wiadomość dla użytkownika kotła — mniej popiołu do usuwania i mało chloru, który należy do składników paliwa istotnych z punktu widzenia korozji kotłów^[46].

Popiół i temperatura topnienia popiołu

Zastrzeżenie, o którym wspomnieliśmy we wstępie, dotyczy zachowania popiołu w wysokiej temperaturze. W danych VTT temperatura deformacji popiołu (DT, w atmosferze utleniającej) wyniosła dla trocin sosnowych 1150 °C, dla zrębki z całych drzew sosnowych 1210 °C, a dla kory sosnowej 1340 °C^[44]. ENplus A1 wymaga co najmniej 1200 °C, przy czym popiół do badania przygotowuje się w 815 °C^[1].

Praktyczny wniosek: przy pellecie sosnowym, podobnie jak przy każdym innym, warto poprosić o wynik temperatury deformacji popiołu. Mała ilość popiołu łagodzi problem — mniej materiału może się spiekać — ale go nie wyklucza, zwłaszcza w palnikach pracujących w wysokiej temperaturze.

Skąd pochodzi drewno sosnowe

W Polsce sosna zajmuje 59,1 % powierzchni wszystkich lasów — 61,1 % w Lasach Państwowych i 55,9 % w lasach prywatnych — a drzewostany iglaste dominują na 68,8 % powierzchni leśnej^[48],[49]. Udział sosny powoli maleje: od lat 2005–2009 spadł o 1,3 punktu procentowego^[49].

Sosna ma też duże znaczenie w innych krajach regionu. W Niemczech zajmuje 22 % powierzchni lasów i po ostatniej inwentaryzacji wyprzedziła świerk jako najczęstszy gatunek^[57]. Na Łotwie dominuje na 33 % powierzchni lasów^[54], w Estonii na 29,8 % powierzchni drzewostanów^[55], a na Litwie odpowiada za ok. 36 % zasobów drewna^[56].

Więcej na stronach pellet z Polski, Niemcy i Austria oraz kraje bałtyckie.

Jak sprawdzić pellet sosnowy

Pellet sosnowy ma dobry punkt wyjścia, ale — jak każdy pellet — jest tak dobry, jak surowiec i proces konkretnego producenta. Porównanie z innymi rodzajami znajdziesz w zestawieniu iglasty czy liściasty.