Przejdź do treści

Rodzaje pelletu

Pellet mieszany

Pellet mieszany bywa traktowany jak kompromis albo „gorszy gatunek”. Tymczasem o jego jakości decyduje nie sam fakt mieszania, lecz to, czy proporcje i jakość składników są stałe.

Aktualizacja:
Na tej stronie

Czym jest pellet mieszany

Pellet mieszany to pellet z surowca, w którym występuje zarówno drewno iglaste, jak i liściaste. Mieszanka może być zamierzona — producent łączy trociny z dwóch źródeł, by uzyskać pożądane właściwości lub zapewnić ciągłość dostaw — albo wynikać z tego, że tartak lub zakład stolarski przerabia różne gatunki.

Dla norm jakości pellet mieszany niczym się nie wyróżnia. ENplus opisuje surowiec przez jego pochodzenie, a nie przez gatunek[1], a na worku nie ma obowiązku podawania gatunku ani proporcji[2]. Oznacza to, że „mieszany” może znaczyć zarówno 90/10, jak i 50/50 — i że proporcje mogą się zmieniać między partiami, jeśli producent ich nie kontroluje.

Jak proporcje wpływają na parametry

Wiele właściwości paliwa — popiół, wartość opałowa, zawartość azotu — w mieszance zachowuje się w przybliżeniu jak średnia ważona składników. Jeśli oba składniki są czyste, różnice są niewielkie, bo same grupy drewna różnią się niewiele:

Typowe wartości dla drewna iglastego i liściastego — punkt wyjścia dla mieszanki
WłaściwośćIglasteLiściasteMieszanka
Popiół drewna, % s.s. (FAO)0,3 (0,2–0,5)0,3 (0,2–0,5)podobnie; decyduje udział kory
Popiół kory, % s.s. (FAO)4 (2–6)5 (2–10)rośnie z udziałem kory
Wartość opałowa, MJ/kg daf (FAO)19,219,0pomiędzy, zależnie od proporcji
Azot, % s.s. (VTT)sosna, świerk ok. 0,05brzoza 0,08–0,1pomiędzy, zależnie od gatunków

FAO: wartości typowe wg CEN/TS 14961:2010[45]; VTT: fińskie pomiary drewna pnia[44]. Kolumna „mieszanka” to opis jakościowy, nie pomiar.

Są jednak parametry, które nie „uśredniają się” tak prosto. Temperatura deformacji popiołu (Temperatura, w której próbka popiołu zaczyna zmieniać kształt (zaokrąglają się krawędzie). Oznaczana wg ISO 21404.) zależy od składu chemicznego całego popiołu, a składniki różnych surowców mogą ze sobą reagować. Dlatego wyniku dla mieszanki nie da się wiarygodnie przewidzieć z wyników składników — trzeba go zmierzyć metodą ISO 21404[24]. Podobnie z trwałością mechaniczną: surowce o różnej strukturze mogą wymagać innych ustawień prasy, a mieszanka — własnego doboru parametrów.

Stabilność: klucz do dobrej mieszanki

Kocioł na pellet dozuje paliwo objętościowo — podajnik przesuwa określoną objętość granulek. Jeśli partia A ma inną gęstość nasypową, wilgotność czy ilość popiołu niż partia B, nastawy dobrane do jednej przestaną pasować do drugiej. ENplus dopuszcza gęstość nasypową w przedziale 600–750 kg/m³[1] — to przedział na tyle szeroki, że różnica między dwoma zgodnymi z normą partiami może być odczuwalna.

W pellecie jednogatunkowym z jednego tartaku surowiec zmienia się zwykle wolniej. W pellecie mieszanym dochodzi dodatkowa zmienna — proporcja składników. Dobry producent kontroluje ją tak samo, jak kontroluje wilgotność suszu. Słabszy — miesza to, co akurat ma na placu.

Zalety i ryzyka

Zalety

  • Elastyczność surowcowa producenta — możliwość korzystania z kilku źródeł trocin sprzyja ciągłości produkcji, co pośrednio przekłada się na dostępność paliwa.
  • Możliwość spełnienia najwyższej klasy — o ile oba składniki są czyste i okorowane, a proces dostosowany do mieszanki.

Ryzyka

  • Zmienność między partiami — wahania proporcji mogą zmieniać gęstość, popiół i zachowanie w palniku.
  • „Ukrywanie” słabszego składnika — surowiec gorszej jakości (np. z korą) może zostać rozcieńczony w mieszance. Wynik badania pokaże to w popiele.
  • Rozbieżność deklaracji i rzeczywistości — w badaniu pelletu z polskiego rynku wartości deklarowane przez producentów często różniły się od zmierzonych[47].

Jak ocenić pellet mieszany

Pellet mieszany nie jest ani lepszy, ani gorszy od jednogatunkowego. Jest po prostu paliwem, którego jakość trzeba ocenić tak samo jak każdego innego: po wynikach badań, certyfikacie i powtarzalności. Więcej o porównywaniu rodzajów pelletu — w zestawieniu iglasty czy liściasty.

Najczęstsze pytania

Czy pellet mieszany jest gorszy od jednogatunkowego?

Nie z definicji. Mieszanka czystego drewna iglastego i liściastego może spełniać wymagania ENplus A1. Ryzykiem jest zmienność proporcji i jakości składników między partiami, a nie samo mieszanie.

Skąd mam wiedzieć, jakie są proporcje w mieszance?

Gatunek i proporcje nie są obowiązkowym oznaczeniem na worku ENplus. Trzeba zapytać producenta lub sprzedawcę, a przede wszystkim porównać wyniki badań kilku partii.

Czy można samemu mieszać dwa rodzaje pelletu w zasobniku?

Technicznie tak, ale kocioł może wymagać korekty nastaw, a efekt zależy od proporcji i od parametrów obu paliw. Bezpieczniej jest zmieniać paliwo całymi partiami i przy okazji sprawdzić ustawienia palnika.

  1. [1]

    ENplus® ST 1001:2022 — ENplus® wood pellets – Requirements for companies (wydanie 2) (otwiera się w nowej karcie)

    European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIzatw. 18.06.2025, obowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026

    Aneks A, tabela 4 (wartości graniczne) i tabela 5 (surowiec). Limity identyczne jak w wydaniu 1; zmieniono metodę oznaczania drobnej frakcji na ISO 5370.

  2. [2]

    ENplus® ST 1003:2022 — Usage of the ENplus® trademarks – Requirements (wydanie 2) (otwiera się w nowej karcie)

    European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIobowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026

    Pkt 7.2.3, tabela 3 — obowiązkowe oznaczenia na worku.

  3. [24]

    ISO 21404:2020 Solid biofuels — Determination of ash melting behaviour (otwiera się w nowej karcie)

    ISO / TC 238Norma dokument płatnydostęp: 11.09.2026

    Zastąpiła CEN/TS 15370-1:2006.

  4. [44]

    Alakangas E. i in., Properties of indigenous fuels in Finland (VTT Technology 272) (otwiera się w nowej karcie)

    VTT Technical Research Centre of Finland2016Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

  5. [45]

    Krajnc N., Wood Fuels Handbook (otwiera się w nowej karcie)

    FAO2015Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

    Tabela 10 — typowe wartości wg CEN/TS 14961:2010.

  6. [47]

    Drobniak A. i in., Quality assessment of biomass pellets available on the market; example from Poland (otwiera się w nowej karcie)

    Environmental Science and Pollution Research 31:33942–339592024Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

    30 próbek pelletu z polskiego rynku; 10 nie spełniło wymagań trwałości i/lub drobnej frakcji.

Treści są opracowaniem redakcyjnym na podstawie wskazanych dokumentów. Wartości graniczne zawsze należy potwierdzać w aktualnym wydaniu normy lub dokumentu schematu certyfikacji.

Czytaj dalej