Pellet iglasty

Czym jest pellet iglasty

Pellet iglasty powstaje z drewna drzew iglastych — w Europie Środkowej przede wszystkim sosny i świerka. Typowym surowcem są trociny i wióry z tartaków przerabiających drewno iglaste. Normy jakości nie wyróżniają pelletu iglastego jako osobnej kategorii: ENplus i normy ISO opisują surowiec przez jego pochodzenie (np. drewno pnia, pozostałości przemysłu drzewnego — kody wg ISO 17225-1), a nie przez gatunek^[1],[13]. Gatunek drewna nie należy też do obowiązkowych oznaczeń na worku ENplus^[2].

„Iglasty” to więc informacja handlowa, a nie klasa jakości. Mimo to drewno iglaste ma kilka typowych cech, które warto znać — pod warunkiem, że pamiętamy, jak bardzo mogą je zmienić kora, zanieczyszczenia i proces.

Właściwości drewna iglastego w liczbach

Poniższe dane opisują drewno, a nie konkretny pellet. Pokazują jednak punkt wyjścia, z którego startuje producent.

Dla porównania: ENplus A1 dopuszcza do 0,70 % popiołu, 0,3 % azotu, 0,04 % siarki i 0,02 % chloru (stan suchy)^[1]. Czyste drewno iglaste mieści się w tych granicach z dużym zapasem. VTT zwraca uwagę, że wyższa wartość opałowa drzew iglastych wynika z większej zawartości ligniny (Naturalny polimer w ścianach komórkowych drewna; w granulce pełni rolę naturalnego spoiwa.)Naturalny polimer w ścianach komórkowych drewna; w granulce pełni rolę naturalnego spoiwa. i żywic^[44].

Zalety i ograniczenia

Co przemawia za pelletem iglastym

• Niski popiół czystego surowca. Okorowane trociny iglaste to jeden z najczystszych surowców do produkcji pelletu — przykład z danych VTT to 0,08 % popiołu dla trocin sosnowych^[44].
• Nieco wyższa wartość opałowa na kilogram. Różnica względem drewna liściastego to jednak zaledwie kilka procent: VTT podaje 19,31 MJ/kg dla sosny i ok. 18,6–18,7 MJ/kg dla brzozy (stan suchy)^[44].
• Mało azotu. Sosna i świerk mają ok. 0,05 % azotu, mniej niż brzoza (0,08–0,1 %)^[44].

Czego etykieta „iglasty” nie gwarantuje

• Niskiego popiołu, gdy w surowcu jest kora. Kora drzew iglastych to typowo ok. 4 % popiołu^[45] — jej domieszka szybko podnosi wynik. Więcej w artykule o jakości surowca.
• Wysokiej temperatury topnienia popiołu. W danych VTT temperatura deformacji popiołu trocin sosnowych wyniosła 1150 °C^[44], podczas gdy ENplus A1 wymaga co najmniej 1200 °C^[1]. Warunki przygotowania próbek w tamtych badaniach mogły różnić się od procedury ENplus (popiół przygotowany w 815 °C), więc liczb nie należy porównywać wprost — ale przykład pokazuje, że „iglasty” nie znaczy automatycznie „bez spieków”. Rozstrzyga badanie wg ISO 21404^[24].
• Trwałości i niskiej drobnej frakcji. Te parametry zależą głównie od procesu produkcji — patrz jak powstaje pellet.

Skąd pochodzi surowiec iglasty

W Polsce drzewostany iglaste dominują na 68,8 % powierzchni lasów, a sosna zajmuje 59,1 % powierzchni wszystkich lasów^[48],[49]. W Czechach iglaste stanowią 54,9 % lasów, w tym świerk 40,3 %^[51], w Austrii świerk to ok. 49 % lasów gospodarczych^[58], a w Niemczech sosna i świerk zajmują odpowiednio 22 % i 21 % powierzchni lasów^[57]. Nic dziwnego, że drewno iglaste jest podstawowym surowcem tartaków w regionie, a więc i źródłem trocin do produkcji pelletu.

Udział gatunków się jednak zmienia. W Polsce od lat 2005–2009 udział sosny spadł o 1,3 punktu procentowego, a świerka o 1,5 punktu, przy wzroście udziału liściastych^[48],[49]. W Niemczech powierzchnia świerczyn zmniejszyła się o 17 % od inwentaryzacji z 2012 r.^[57]. Szczegóły dla poszczególnych krajów — w dziale pochodzenie pelletu.

Jak ocenić konkretny produkt

1. Sprawdź klasę i certyfikat — i zweryfikuj go w bazie, a nie na kopii (zobacz jak to zrobić).
2. Poproś o wyniki badań partii: popiół, wilgotność, wartość opałową w stanie roboczym, trwałość mechaniczną i temperaturę deformacji popiołu.
3. Zapytaj o surowiec: trociny tartaczne czy drewno okrągłe, z korą czy bez.
4. Jeśli wahasz się między pelletem iglastym a liściastym, przeczytaj nasze porównanie oraz artykuł o różnicach w spalaniu.