Przejdź do treści

Twardość granulatu

Twardość granulatu i trwałość mechaniczna

„Twardy pellet” to potoczne określenie. W normach mówimy o trwałości mechanicznej — i to ona decyduje, ile pyłu znajdziesz na dnie worka po transporcie.

Aktualizacja:
Na tej stronie

Twardość a trwałość

Kupujący mówią o „twardym” lub „miękkim” pellecie. Norma posługuje się pojęciem trwałości mechanicznej (Odsetek masy pelletu, który pozostaje w postaci całych granulek po znormalizowanym obciążeniu mechanicznym w teście wg ISO 17831-1.): ile materiału pozostaje w postaci granulek po kontrolowanym obciążeniu, które naśladuje przesypywanie i transport[18]. To lepsza miara niż sama twardość pojedynczej granulki, bo opisuje zachowanie całej partii.

Wymagania ENplus: co najmniej 98,0 % w klasie A1 i 97,5 % w klasach A2 i B, oznaczane w punkcie załadunku środka transportu w zakładzie produkcyjnym[1]. W praktyce oznacza to, że w teście z pelletu A1 może się ścierać najwyżej 2 % masy — każdy punkt poniżej 100 % to materiał, który po drodze do kotła zamieni się w pył.

Jak mierzy się trwałość

Zasada badania według ISO 17831-1 jest prosta: próbkę pelletu oczyszczoną z drobnej frakcji poddaje się kontrolowanemu obciążeniu mechanicznemu w urządzeniu testowym, a następnie ponownie przesiewa i waży. Wynik to udział masy, który pozostał w postaci granulek[18]. Szczegóły procedury (urządzenie, czas, sito) określa norma — dlatego w raporcie powinien być podany numer normy, według której wykonano badanie.

Uzupełniająco raport może zawierać gęstość właściwą granulek (Masa pojedynczych granulek w stosunku do ich objętości (bez przestrzeni między granulkami), oznaczana wg ISO 18847.) — ENplus wymaga jej podania bez wartości granicznej[1],[27].

Od czego zależy

  • Surowiec i jego rozdrobnienie — jednorodna mączka o odpowiedniej wielkości cząstek wiąże się równomierniej.
  • Wilgotność przed prasowaniem — zbyt suchy lub zbyt wilgotny surowiec gorzej się granuluje.
  • Kondycjonowanie i matryca — temperatura i stopień sprasowania decydują o tym, jak dobrze lignina zwiąże cząstki.
  • Chłodzenie — granulka twardnieje dopiero po schłodzeniu; niedochłodzony pellet jest bardziej podatny na kruszenie.
  • Obchodzenie się z paliwem — wysokość przesypów, liczba przeładunków, sposób rozładunku luzem. Nawet dobry pellet traci część trwałości przy brutalnym transporcie.
Schemat dobrej i słabej granulki pelletuPo lewej granulka o gładkiej, lekko błyszczącej powierzchni i równych końcach. Po prawej granulka matowa, z pęknięciami poprzecznymi, postrzępionym końcem i drobną frakcją pod spodem.Dobra granulkagładka, zwartapowierzchniarównoodłamany koniecjednolity kolor i średnicaniewiele drobnej frakcji w workuSłaba granulkapęknięciapoprzecznepostrzępionykoniecnierówna długość, matowa powierzchniapył i okruchy na dnie workaIlustracja schematyczna — ocena wzrokowa nie zastępuje badania
Ilustracja schematyczna. Ocena wzrokowa jest wskazówką — nie zastępuje badania trwałości.

Co pokazują badania rynku

W recenzowanym badaniu 30 próbek pelletu sprzedawanego w Polsce do zastosowań domowych 10 nie spełniło wymagań trwałości mechanicznej i/lub drobnej frakcji[47]. To jeden z najczęstszych problemów jakościowych — i jeden z najłatwiejszych do zauważenia przez kupującego po stanie worka.

Jak ocenić samodzielnie

Pełną listę kontrolną znajdziesz w poradniku jak wybrać pellet, a szczegóły parametru — na stronie trwałość mechaniczna.

Najczęstsze pytania

Czy twardy pellet jest zawsze lepszy?

Wysoka trwałość mechaniczna to zaleta, bo oznacza mniej pyłu u odbiorcy. Nie jest to jednak jedyny parametr — twardy pellet z dużą ilością popiołu lub niską temperaturą deformacji popiołu nadal może sprawiać kłopoty w kotle.

Jaka trwałość mechaniczna jest wymagana w klasie A1?

W ENplus A1 trwałość mechaniczna musi wynosić co najmniej 98,0 %, w klasach A2 i B co najmniej 97,5 %. Wymaganie dotyczy pelletu w punkcie załadunku w zakładzie produkcyjnym.

  1. [1]

    ENplus® ST 1001:2022 — ENplus® wood pellets – Requirements for companies (wydanie 2) (otwiera się w nowej karcie)

    European Pellet Council / Bioenergy Europe, DEPIzatw. 18.06.2025, obowiązuje od 01.01.2026Schemat certyfikacjidostęp: 11.09.2026

    Aneks A, tabela 4 (wartości graniczne) i tabela 5 (surowiec). Limity identyczne jak w wydaniu 1; zmieniono metodę oznaczania drobnej frakcji na ISO 5370.

  2. [18]
  3. [27]
  4. [47]

    Drobniak A. i in., Quality assessment of biomass pellets available on the market; example from Poland (otwiera się w nowej karcie)

    Environmental Science and Pollution Research 31:33942–339592024Źródło naukowedostęp: 11.09.2026

    30 próbek pelletu z polskiego rynku; 10 nie spełniło wymagań trwałości i/lub drobnej frakcji.

Treści są opracowaniem redakcyjnym na podstawie wskazanych dokumentów. Wartości graniczne zawsze należy potwierdzać w aktualnym wydaniu normy lub dokumentu schematu certyfikacji.

Czytaj dalej